Maandelijks archief: mei 2012

Bennekom Joods Toevluchtsoord 1940-1944

15 mei Voorjaarslezing en boekpresentatie
 
,,Meer dan 140 joden doken onder in het dorp”

Oud-Bennekom brengt dinsdag 15 mei het boek ‘Bennekom Joods Toevluchtsoord 1940-1944’ uit. Een werkgroep van de historische vereniging deed zes jaar onderzoek naar de lotgevallen van joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Bennekom verbleven. Er is veel ontdekt en die resultaten zijn te lezen in het ruim tweehonderd pagina’s tellende boek dat werd geschreven door Kees Heitink en Ad Nooij. Op dinsdag 15 mei wordt het boek gepresenteerd in bijzijn van onder andere burgemeester Cees van der Knaap en Max van Weezel, politiek commentator van Vrij Nederland.

Door de auteurs is uitvoerig archiefonderzoek verricht en met veel mensen gesproken. Over het onderwerp zijn reeds een aantal artikelen in De Kostersteen verschenen. Ook is er enkele jaren geleden een druk bezochte bijeenkomst geweest waar het verhaal werd verteld van de Soetendael. In de boerderij tegenover Beringhem werden destijds veel onderduikers opgevangen. ,,Uit het onderzoek bleek dat het een soort doorgangshuis is geweest. Veel joden verbleven er kort om vervolgens naar een andere locatie door te reizen. Dat wist ik echt niet toen we met het onderzoek begonnen”, vertelt Heitink.

Vóór 1940 woonden in Bennekom slechts weinig joden. Maar al in het najaar van 1940 kwamen de eerste Joodse vluchtelingen naar dit dorp. Dat waren Duitsers die vóór de oorlog het nazi-regiem in hun land waren ontvlucht en zich vestigden in Nederland. Tot april 1943 konden zij hier legaal wonen. ,,Het ging in Bennekom om 31 Duitse joden die hier woningen huurden. Voor mij was het een ontdekking dat het zoveel waren geweest”, gaat Heitink verder.

Maar toen Gelderland ‘Judenfrei’ moest worden, stonden joden in Bennekom voor de keuze: ‘vrijwillig’ naar kamp Westerbork gaan of onderduiken. In de loop van 1942 kwam een tweede stroom op gang. Nu waren het Nederlandse Joden die geen gehoor wensten te geven aan de oproep voor een zogenaamd ‘Pools werkkamp’ en via hun contactmannen een onderduikadres in Bennekom vonden. ,,De gesprekken die we voor dit boek hebben gevoerd, waren soms erg emotioneel. Het eerste interview met Han Mulder maakte veel indruk op mij. Zijn moeder had regelmatig onderduikers die werden gebracht door huisarts Wim Kan. Ook was het bijzonder dat de huidige bewoners van een pand op de Heerdlaan mij een schuilplaats lieten zien”, vertelt Nooij.

De tweede stroom Joodse vluchtelingen die naar Bennekom kwam, was aanzienlijk groter dan de eerste. ,,Meer dan 140 joden doken onder in het dorp. Vóór de oorlog was Bennekom met zijn vele pensions een geliefd vakantiedorp. Tijdens de oorlog werd het een Joods toevluchtsoord”, aldus Nooij. De onderduikers zaten niet alleen in het uitgestrekte bos- en heidegebied, maar ook in de Kraats en in veel huizen in het dorp zelf, zoals op de Halderbrinkweg, Nassaulaan, Julianalaan, Selterskampweg en het Algemeer. Toen in oktober 1944 de gehele Bennekomse bevolking moest evacueren, zochten ook de onderduikers elders een nieuw onderkomen.

De presentatie vindt plaats op dinsdag 15 mei om 20.00 uur in de Oude Kerk aan de Dorpsstraat in Bennekom. De normale prijs van het boek is 19,95 euro, maar kan deze avond worden aangeschaft voor 17,50 euro. Het boek is verkrijgbaar bij de boekhandel en via de vereniging. ISBN 978-90-78592-03-7.

Categorie: Nieuws |

De Tweede Wereldoorlog in Wageningen met eigen ogen …

Woensdag 2 mei isde website www.wo2meteigenogen.nl gelanceerd. Met de website willen Wim de Vos en Rita van Biesbergen van Stichting Cultuur in Wageningen de lokale geschiedenis over de Tweede Wereldoorlog op een aansprekende manier toegankelijk maken voor een breed publiek.
De website wordt een verzamelplaats van lokale verhalen over de Tweede Wereldoorlog. De verhalen zijn geschreven teksten maar ook videofragmenten, foto’s of audiostreams.
De verhalen worden gekoppeld aan een kaart met waarmee iedereen zijn eigen fiets- wandelroute kan samenstellen. Op locatie wordt doormiddel van de QR-code op de kaart een link gelegd met de site en kan kennis worden genomen van de gebeurtenissen uit het verleden op die markante plek.
Door de afzonderlijke verhalen te verzamelen, te koppelen aan de locaties en in samenhang te presenteren maken ze de rol van Wageningen in de oorlog duidelijker en herkenbaar. Voor de eigen bevolking, maar ook voor bezoekers van buiten.
De website kan groeien. Iedereen die een aanvulling heeft kan die insturen. Zo wordt het een gezamenlijk verhaal van de Wageningse gemeenschap over zijn eigen geschiedenis.
Met eigen ogen
In onze regio zijn nog veel verhalen van mensen die de oorlog zelf hebben meegemaakt, die met eigen ogen hebben gezien hoe Nederlandse soldaten gewond terugkwamen van de Grebbelinie, die nog kunnen vertellen hoe het voelde om te evacueren in vuile kolenschuiten of gevangen genomen te worden door de Duitsers.

Door ooggetuigenverslagen van deze streekgenoten wordt de oorlog beter beleefbaar voor de volgende generaties. Nu nog zijn de authentieke locaties waar de verhalen zich afspeelden herkenbaar aanwezig: Hotel de Wereld is nog elk jaar middelpunt van de 4/ 5 mei viering in Wageningen.

Categorie: Nieuws |

Eén miljoen voor bevrijdingstoerisme in regio

Tijdens een informatieve bijeenkomst in het Heerenstraattheater in Wageningen vond vrijdagmiddag de kick-off plaats van het project ‘Bevrijdingstoerisme’. De gemeenten Ede, Renkum, Rhenen en Wageningen lieten zien wat er ontwikkeld is en wat er nog op stapel staat. Voor het project heeft de provincie Gelderland een bijdrage van 1 miljoen euro toegekend.

Namens de gemeenten waren aanwezig wethouders Roel Kremers (Ede), Erik Heinrich (Renkum), Lex Hoefsloot (Wageningen) en namens Rhenen burgemeester Joost van Oostrum. Verder waren er genodigden ‘uit het werkveld’ rond de bevrijding van de vier gemeenten aanwezig.

Lees verder op: Eén miljoen voor bevrijdingstoerisme in de regio

Categorie: Nieuws | Trefwoorden: | Reageer »